Yapı Malzemeleri

Ulusal ve uluslararası kuruluşların, anıtların onarılması çalışmalarına belgeleme çalışmaları ile  başladıkları bu konuda düzenlemelere gittikleri  ve düzenlemelerde mimarların öncülük yaptıkları gerçektir. Burada önemli noktanın mimarlar ile yapı arasındaki iletişimin malzeme boyutlarını kapsayacak biçimde  farklı pencerelerden bakılarak yapıda kullanılmış malzeme cinsine ve bu malzemenin araştırılmasında öncü disiplinler arasında bilimsel dil birliğinin kurularak, bulguların yapı üzerine taşınmasıdır.

Onarım (Restorasyon) Nedir?

Onarımın başarısı eserin yapıldığı zaman diliminden günümüze kadar geçirdiği evrelerin  tümünün bilinmesi ile mümkündür.  Bu günkü teknoloji ile  belki Ayasofya özgün mozaikleri veya Sultanahmet Camii inşa edilebilir ancak o bu günün  bir Ayasofya veya Sultanahmet  Camisidir. Asla günümüze kadar gelmiş  bu yapılar  değildir.  Koruma uzmanı bu farkı bildiği zaman ve sorumlu olduğu yapının her dönemini iyice anladığı zaman mimar ile birlikte ne yapacağına karar verir, teknoloji hayranı ve/veya yeni keşfedilmiş malzemelerin pazarlayıcılarının da etkisi  altında kalarak verilen kararlar doğrultusunda yapılan uygulamalar çoğunlukla ( Kısa süre içinde başarılı olabilir ancak yapının yaşam tarihini göz önünde tutarsak) başarısız olur.

Örnek alma

Onarım için; kullanılmış  malzemeyi tespit ve değerlendirmek için  yapılacak çalışmaları sağlamak amacıyla yapıdan örnekler alınır. Ön görülen analizler ve bu analizlerde kullanılacak araç ve gereçlerin çalışma koşullarına dikkat  ederek yapıdan örnek alınmalıdır.

Yapının harç karışımlarını incelemek amacı ile bir yerden yaklaşık 1 gr örnek alınması ile o yapının harç kompozisyonu veya o yapının zaman içinde kullanılan agrega dağılımları ise asla saptanamaz.

Yapıdaki kalemişi veya boyanın kimyasal yapısını bulmak için tüm kalemişi deseni gösteren boyayı almamak gerekir. Boyayı alırken  alt tabakasında bulunan sıva / harç ile karışık alınmaz bu şekilde alınan  örnekler yapının tahribinden başka bir amaca hizmet etmez.

Harç ve sıvalar için alınan örnekler dağılmamış tabaka veya topak halde olmalıdır, Yapıdan değişik yerlerden en az 20 adet örnek alınmalıdır.

Boyalar için alınan örnek miktarı inceleme sırasında kullanılacak metot için asgari miktarda olmalıdır. Bunu saptamak için o araç gereç kullanıcısı personel (ki akredite olmuş personel olmalıdır) ile iletişim kurularak örneğin niceliği ve niteliği üzerinde bir karar verilmelidir.

Seramik , çinilerin incelenmesinde öngörülen analiz teknikleri önemlidir ( örneğin XRF makine ile yapılacak çalışmada 10 gr civarında örnek istenmektedir)