Müzelerde eğitim Toplumun kültürel, bilimsel ve teknolojik bilgilerle donatılması her zaman olumlu sonuçlar vermiştir. Bilimsel ve teknolojik gelişme ile kültürel gelişme karşılıklı olarak birbirini etkilediğinden, kültürel gelişme ile bilimsel ve teknolojik gelişmeye aynı oranda yatırın yapılması gerekir.Bu gün okul dışı eğitim programlarının tek elden yapılmasına olanak vermeyecek kadar Ülkemiz büyüktür. Bununla birlikte bazı arkeoloji müzelerinde okul dışı eğitim programları sürdürülmektedir.Bu çalışmaların bir iki üç değil onlarla ifade edilecek kadar çok olması dileğimizdir.

BİLİM MÜZELERİNİN GELİŞMESİ tarihi Hindistan’da ‘National Concil of Science Museums NCSM) Bilim müzeleri milli komitesi bulunmaktadır. Komite ülke çapında bilim müzelerinin kurulmasının organizasyonunu, müze olarak kullanımaya uygun eski eser niteliğindeki yapıların seçimi onarımı objelerin seçimi satınalınması hazırlanması, personel politikalarının tespiti, ve araştırmaların yapılması gezici sergilerin düzenlenmesi faaliyetlerden sorumludur.

 

Chicago müzesi müdürlerinden Victor J.Danilov, ‘ Günümüz bilim ve teknoloji müzelerinin çoğu 2. Dünya savaşından sonra kurulmuştur. Fakat müzelerde buluşlarla, bunların uygulamaya aktarılması ile bilim ve teknolojini uygulamaya aktarılması ile ilgili kavramlar dört yüz yıllık bir zaman diliminde gelişmiştir. ‘ demektedir. Bu gelişmeye öncülük eden girişimleri şöyle özetlemektedir. (Danilov 1981)

‘Ampirik ve bilimsel yöntemlerin ilk ve çok etkili destekçilerinden olan İngiliz filozofu ve devlet adamı Francis Bacon, 1600 lerde gelişmekte olan mekanik zenaatların ve bilimlerin utgulamadaki önemine dikkat çekmek üzere bir buluşlar müzesi ve bir buluşadamları galerisi önermiştir.

Daha sonra 17. Yy da Fransız filozofu matematikçisi bilim adamı Rene Descartes bilimsel el araçları ve mekanik zanaatlara ait aletleri içeren bir müze kurulmasına çalıştı. Herbir sergi elemanının başında süreç ve aletlerin kullanımı hakkındaki soruları cevaplandıracak bir usta zanaatkar veya teknisyenin bulunması gerektiğine inanıyordu.

Fransız akadfemisi 1666 da kuruluşundan kısa bier süre sonra buluşları konusunda akademinin onayının almak üzere başvuranların sundukları modelleri toplamaya başladı.

Alman akademisyeni, matematikçisi ve filozofuGottfriedWilherlşm Leibniz 1675 de toplumu aydınlatan ve eğlendiren makine ve buluşların bir sergisi veya müzesinin kurulmasını savunuyordu. Yirmi yıl sonra İsveç teknolojisinin babası Chiristofer Polhem, yararlı makimalar geliştirmek üzere bir madenler bürosulaboratuvarına sürekli bir makine sergisinin katılmasını öerdiBu düşünce uygulanmamakla birlikte, 1748 de Polhem in kıraliyet sarayında sergilenmek üzere kendi makinalarından birkaçını sergilemek amacı ile vermesi İsveç kıraliyet model odasının açılmasına yol açtı

Danilov halka açık ilk teknoloji müzesinin Pariste Sanatlar ve Meslekleri Koruma Ulusal Teknik Müzesi olduğunu yazmaktadır. (Danilov 1981).Jacques de Vaucanson Faransız buluşadamı ve teknisyeni olan 1783 öldfüğünde sahibi olduğu makine , el aracı ve modellerini içeren koleksiyonunu Fransa Kralı 16. Louis ‘ e bıraktı. Kral bu koleksiyonu genç işadamları ve buluşadamlarına esin kaynağı oluşturmak amacıyla koleksiyonun sergilenmesini sağladı.

1794 de kurulmasına karar verilen müze 1799 da 11. Yy da inşa edilmiş olan Benedikten manastırında ziyarete açılmıştır.

Müzenin temelini oluşturan Vaucanson koleksiyonu müzedeki sergi elemanlarının da temelini oluşturmuştur.

Uluslar arası sergiler ve bunları izleyen müzeler

LONDRA BİLİM MÜZESİ

DOĞA BİLİMLERİ VE TEKNOLOJİ MÜZESİ KISA ADI (DEUTSCHES MUSEUM)

CHİCAGO BİLİM VER ENDÜSTRİ MÜZESİ

PARİS BULUŞLAR SARAYI

SAN FRANCİSCO BULUŞLAREVİ

ONTARİO BİLİM MERKEZİLA VİLLETTE BİLİM VE ENDÜSTRİ MERKEZİ

HİNDİSTANDA BİLİM VE TEKNOLOJİ MERKEZLERİ

TOKYO ULUSAL BİLİM MÜZESİ

ULUSAL DEMİRYOLU MUZESİ

İLAÇ (TIP) TARİHİ BİLİM MÜZESİ

BAK DÜŞÜN DENE BÖLÜMÜ

Tokyo bilim müzesi yetişkin gençler için planladığı sergi malzemelerini ziyaretçilerin kullanarak öğrenmesine yardımcı olacak şekilde sunmaktadır. Ziyaretçi bakar, düşünür ve dener. Geniş bir katta yer alan atletizm’in bilimsel görüntüsünü izler (Örnek Bisiklete biner ve kemiklerinin hareketini ekranda izler)

Bilim ve teknoloji konularını içeren bu bolüm yurt dışında iki ayrı kategoride işlevini sürdürür 1.ilk okul çağı ( Bazı müzeler bunu okul öncesi ve okul sonrası d,ye ayırmışlardır)

2. Yetişkinler

TABİAT TARİHİ MÜZELERİ

1990 lı yıllarda gündeme oturan jurasic park: Tarih öncesi devirde yaşıyan uzun bacaklı hayvanların arasına düşen bir ailenin serüveni bilim kurgu film herkesin ilgisini çekti filmi oynatan sinemalar gişe rekorları kırdı. Dünya da çok önemli olay olarak nitelendirilen bu film gizli eğitim ile bir doğa tarihi dersi veriyordu. Aynı yıllarda Muğla da bir kazıda  fosiller bulundu bir farkla bu fosiller kısa bacaklı hayvanlardan kalma idi. Trojan park buluntularını çıkaran Ankara Üniv. Dil ve Tarih Cağ. Fakültesi öğretim elemanlarının gün ışığına çıkardığı kısa bacaklılar jurasic parktaki uzun bacaklı hayvanlar kadar önemli idi.

 

2000 li yıllarda bilim müzelerinin önemi ülkemizde gerçekleşmiştir. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yarattığı eğlence  parkı içinde planatorium'u genç izleyicilerin hizmetine sundu Sayın Hocamın ve kadrosunda görev almış herkesin ellerine sağlık.